• header-boschwijk
  • 2header-boschwijk
  • 3header-boschwijk
  • Boschwijk

    Bloembedden voor het buiten van Rhijnvis Feith

  • Boschwijk

  • Boschwijk

Arcadische natuur, een directe afspiegeling van het paradijs, ja 'een Eden, met vreemde plantgewaschen', dat is wat Rhijnvis Feith voor ogen stond toen hij zijn geliefde park in het oostelijk deel van Boschwijk aan liet leggen.

1‘Uren, dagen, maanden, jaren vliegen als een schaduw heen...’ Buitenplaats van de achttiende-eeuwse dichter Rhijnvis Feith, december 2009.

Brede paden slingeren door een donker bos, over bemoste hellingen van grillige, diepgelegen dreven, en voeren de wandelaar langs en zelfs op enkele plaatsen onder bloemdragende heesters door. Twee eeuwen later is deze in vroeg Engelse landschapsstijl ontworpen tuin ernstig verwaarloosd.

2Het noordwestelijke deel van het park, met links de treurbeuk, augustus 2011.

3Noordwestelijke deel van het park onder de treurbeuk, op de achtergrond het theepaviljoentje.

Gelukkig hebben de huidige bewoners, Gerda en Bert Kiekebelt, in samenwerking met de stichting Particuliere Historische Buitenplaatsen, het overwoekerde park weer in oude glorie laten herstellen. Aan mij de uitdaging het Engels plantsoen met de bloemdragende bomen en struiken opnieuw vorm te geven. Maar hoe kun je verloren bloembedden uit de achttiende eeuw weer tot leven roepen? En in hoeverre dienen zulke borders historisch verantwoord te gaan bloeien? Met Paul Schaap en Peter Verhoeff van de stichting PHB werd overlegd welke soorten het beste passen in Feith's 'begunstigde wandelplaats'.

4Bloembed met een hoog maanlichtgehalte in de parkachtige omgeving van Boschwijk.

Uiteindelijk zou je de herinrichting van de bloeiende heesterbedden een historische reconstructie met een behoorlijke portie dichterlijke vrijheid kunnen noemen. Zo vráágt dit oord van 'troost en wellust' deze 'wijkplaats in de smart' bijvoorbeeld om een zakdoekjesboom, Davidia involucrata, die niet eerder dan ongeveer vijftig jaar na Feiths dood in Zuidwest China door de Franse missionaris Armand David werd ontdekt.

5Bloemen van de zakdoekjesboom, Davidia involucrata, met duidelijk zichtbare meeldraden.

Ook andere in deze borders toegepaste planten, zoals vlinderstruiken en pluimhortensia's, verschenen pas na 1824 in Europa. En wat de pluimhortensia's betreft, het ras 'Limelight' is pas in 1990 door Pieter Zwijnenburg te Boskoop geselecteerd. En daarmee komen we meteen op de criteria: welke soorten en variëteiten wel en welke niet? Waarom op deze historische plek niet voor een oudere selectie gekozen? Welnu deze Hydrangea paniculata 'Limelight' heeft bloemen die door hun vorm en kleur de sfeer van maanlicht oproepen.

6Hydrangea paniculata ‘Limelight’ o.a. in combinatie met Buddleya ‘Nanho Blue’.

De maan, een belangrijk sfeerbepalend element in het literaire werk van Feith, 'heilige, kuise vriendin' van zijn hart, 'bezielster' van zijn 'edelste wellust', 'vriendin der treurigen'. Dus een van mijn uitgangspunten bij het ontwerp van de heesterbedden is het gebruik van planten die op romantische avonden met hun oplichtende bloemen het maanlicht reflecteren maar die ook door hun vorm en kleur de sfeer van maanlicht oproepen. Men kan dus gerust spreken van bloembedden met een behoorlijk hoog maanlichtgehalte.

7Boschwijk, bloembedden met een hoog maanlichtgehalte in augustus. Met onder andere het gele hertshooi Hypericum myrtifolium, de pluimhortensia Hydrangea paniculata 'Limelight' en de vlinderstruik Buddleja davidii 'Nanho Blue'.
8

9Het pad achter de heesterbedden met het gele hertshooi Hypericum myrtifolium en de pluimhortensia Hydrangea paniculata 'Limelight'.

10Winterbeeld van Hydrangea paniculata 'Limelight'.

11Het veldje met de bloembedden in november.

12Hydrangea macrophylla ‘Veitchii’, met haar grote witte lokbloemen.

13Hydrangea heteromalla ‘Snowcap’ is een hortensia die ongeveer drie meter hoog kan worden.

Ook geur speelt een belangrijke rol, zowel overdag als 's avonds, in zomer en winter. Daarom staan langs het holle pad overhuivende magnolia, sering, jasmijn en enkele praktisch de hele winter bloeiende lonicera fragrantissima, met heerlijke lentebloesemgeuren, terwijl '...de kamperfoelie, mild in 't groeien, in 't rondom 't steil geboomte bloeit...'. Een volgend citaat uit Feiths 'Ode aan Boschwijk' luidt: '...Waar, in 't spichtig gras verscholen de liefelijke nachtviolen een koele zodenbank omkleên...'.

14Hesperis matronalis, damastbloem, nachtviool.

Na enig speurwerk bleek dat het hier gaat om Hesperis matronalis ofwel de inmiddels in ruime mate aangeplante Damastbloem.
Tenslotte geldt: diversiteit aan soorten, herhaling in natuurlijke en niet voorspelbare beplantingsritmes maar tegelijkertijd harmonie. Hoe langer je kijkt, hoe meer details je ziet. Verschillende ritmes van wisselende accenten in alle seizoenen: ritmes in wintergroen, sprankelende lente, rijke zomer en fleurige herfst. Bloembedden als reusachtige veldboeketten die maar niet uitgebloeid raken en waar Rhijnvis Feith misschien nog menige traan van ontroering had gelaten.
Harry Pierik

Artikel uit Zwols Historisch Tijdschrift, 24e jaargang 2007, nummer 1.

Villatuinen

thumb 1-1-1-DSCF3374 Custom

Landhuis Princenoord in Breda

Dit in Eclectische stijl gebouwde landhuis stond in 1864 in een groene omgeving, net buiten de stad Breda.

Lees meer...

thumb tumbnail

Ad Leones, Ede

In een buitenwijk van Ede, aan de Arthur van Schendellaan, ligt de tuin van Annemarie de Leeuw verscholen achter het moderne, witte huis, Ad Leones.

Lees meer...

thumb 1-augustus-2009-in-het-jaar-van-aanleg

Nieuwbouwwoning op een terp die aan een watertje grenst

Hoe krijg je een tuin met een wijds uitzicht en tegelijkertijd enige beschutting en privacy, terwijl het geheel door de ligging op een kunstmatig aangebracht heuveltje, al van op een afstand zichtbaar is, en mooi moet zijn.

Lees meer...

thumb tumbnail vaassen

Vaassen

De eigenaren van deze dorpstuin in Vaassen wilden graag meer kleur en variatie en een mooiere opbouw en indeling van de beplanting. De herinrichting van voor- en achtertuin werd in diverse stappen uitgevoerd. In 2004 zijn we begonnen met de voortuin.

Lees meer...

thumb tumbnail

Villatuin in Spoolde

Deze tuin ligt in de Zwolse wijk Spoolde, ergens aan de voet van de A28, in een kleine nieuwbouwvillawijk.

Lees meer...

thumb header 1  Villapark Kloosterakker Custom

Villapark Kloosterakker

Bij een rivierduin van de Overijsselse Vecht ontwierp Frank Vijftigschild van Maas Architecten in Lochem een donkergetinte villa met de rug tegen een akkermaalsbos.

Lees meer...

thumb tumbnail

Bungalowtuin met zwembad en een grote vijver.

Uitgangspunt bij de herinrichting van deze tuin is een, aan de bungalow grenzend, rechthoekig zwembad, omzoomd door vierkante tegels. Moet de hele tuin strak worden met gras, taxushaagjes en buxusbollen?

Lees meer...

thumb tumbnail

Villatuin in Stiphout bij Helmond

Achter een kleine, witte colonnade bevindt zich het privédeel van deze tuin met een binnenplaatsje waaraan de zijtuin grenst, die op haar beurt weer uitmondt op de achtertuin.

Lees meer...

Lezen

lezen-klein-def

Over tuinen

Naast het ontwerpen van tuinen schrijf ik erover in Columns, mijn boek en voor het Amerikaanse weblog Gardening Gone Wild. Bovendien zijn er in verschillende media artikelen over mijn tuinen verschenen. Ook kunt u meer lezen over mijn werkwijze en natuurlijk over mijn verborgen stadstuin.

 

Kijken

tuineninbeeld370x221

Tuinen om in te dromen

Harry Pierik tuinontwerp heeft in de loop der jaren een groot portfolio opgebouwd. Zijn werk vertoont hij in verschillende films. Dichters en fotografen verbeelden zijn tuinen in de rubriek door andere ogen. In Tuinen in beeld vindt u een keur aan tuinen en doet u inspiratie op.

Doen

activiteiten370x221

Ga er op uit!

Met veel plezier geef ik lezingen en masterclasses over mijn visie en werk, én rondleidingen door mijn verborgen stadstuin of door andere door mij ontworpen tuinen. Drie keer per jaar organiseer ik open tuindagen en bent u van harte welkom.

Harry Pierik tuinontwerp groenadvies
Assendorperstraat 178
8012 CE Zwolle
tel. +31 (0)38 4220564
e-mail: mail@tuinharrypierik.nl 

facebook  facebook.com/deverborgenstadstuin

facebook  facebook.com/harrypierik

pdfDownload de routebeschrijving hier.

Fotografie © Harry Pierik. 

pdfPrivacy policy

 

 

ontwerp en bouw: nmedia ict oplossingen